Woonruimte begint niet altijd met nieuwbouw
Soms begint het in de woning die er al is.
Voor starters die een volgende stap willen zetten.
Voor ouders die willen helpen zonder alles op zijn kop te zetten.
Voor buurtgenoten die ruimte over hebben.
Voor gemeenten en partners die zoeken naar een uitvoerbare aanpak.
Inleiding
De woningmarkt loopt vast. Starters zoeken woonruimte, terwijl er in bestaande woningen soms ruimte over is. Toch komen die twee niet vanzelf bij elkaar. En als er al een kansrijke situatie is, blijft de stap naar een echte woonoplossing vaak groot.
Deze aanpak maakt zichtbaar waar woonvragen en ruimte bij elkaar kunnen komen. Soms binnen het gezin, soms via familie of netwerk, en soms tussen starters en buurtgenoten die ruimte over hebben. Terwijl dat contact ontstaat, wordt ook duidelijk wat wenselijk en haalbaar is. Als een situatie kansrijk blijkt, kan die verder groeien naar een concreet plan en daarna naar ontwerp, vergunning en realisatie.
Waarom zoveel starters vastlopen
De cijfers hieronder zijn een voorbeeld op basis van Den Bosch. De woonmarkt verschilt per gebied, maar dit beeld herkennen veel starters.
Je wilt uit huis. Gewoon je eigen plek, je eigen ritme, je eigen leven. Alleen: huren lukt vaak niet en kopen ook niet. Sociale huur betekent vaak jarenlang wachten. Vrije sector huur is voor veel starters te duur. En kopen ligt voor een grote groep gewoon buiten bereik.
Dus blijf je hangen. Niet omdat je geen plannen hebt, maar omdat de woningmarkt niet aansluit op waar jij nu bent.
Huren en kopen in de praktijk
| Huren en kopen in de praktijk | |
| Sociale huur | 9 à 10 jaar wachttijd |
| Vrije sector huur | gem. € 1.100 / maand |
| Gem. woningprijs | € 526.500 |
| Eigen geld nodig | € 16.000 – € 32.000 |
| Overbieden | gem. +4,8% boven vraagprijs |
Voor veel jongeren komt daar ook nog studieschuld bij. Ook die verkleint de ruimte om te kopen. Een gangbare studieschuld van € 25.000 tot € 50.000 is gebruikelijk. Elke € 10.000 studieschuld betekent ongeveer € 20.000 minder leencapaciteit.
En als je kijkt naar startsalarissen en maximale hypotheek, zie je hoe groot het gat echt is:
| Niveau | Starterssalaris bruto/mnd | Max. hypotheek (solo) | Woningprijs | Tekort |
| MBO | € 1.600 – € 2.500 | ~€ 82.000 – € 128.000 | € 526.500 | ~€ 398.000 – € 444.000 |
| HBO | € 2.400 – € 3.800 | ~€ 122.000 – € 194.000 | € 526.500 | ~€ 332.000 – € 404.000 |
| WO | € 2.800 – € 4.200 | ~€ 143.000 – € 214.000 | € 526.500 | ~€ 312.000 – € 383.000 |
Dus nee: het ligt niet aan de ambitie. De gewone opties werken voor veel starters gewoon niet.
Juist daarom is het logisch om ook te kijken naar andere manieren om zelfstandiger te wonen. Deze derde mogelijkheid kent geen wachttijd van tien jaar, maar wel een realistische doorlooptijd van gemiddeld 6 tot 12 maanden.
Voor wie is dit?
| Voor starters Wil je uit huis, maar lopen huren en kopen vast? Dan ben je niet de enige. Deze aanpak helpt je om te verkennen welke andere woonmogelijkheden er zijn, en wat in jouw situatie kansrijk kan zijn. Bekijk wat in jouw situatie mogelijk is | Voor ouders Wil je je kind helpen om zelfstandiger te wonen, maar niet meteen grote beslissingen nemen? Dan begint het met verkennen. Wat past bij jullie situatie? Wat is er binnen of rond de woning mogelijk? En wat is verstandig om verder uit te zoeken? Voor ouder(s),bekijk wat er in jullie situatie mogelijk is |
| Voor buurtgenoten die ruimte over hebben Heb je ruimte over in huis, op het erf of in een bijgebouw? Dan kan het interessant zijn om te onderzoeken wat daarmee mogelijk is. Voor iemand in je gezin, familie of netwerk, of misschien voor een starter uit de buurt. Soms gaat het om prettiger en toekomstbestendiger wonen. Soms kan het ook extra financiële ruimte opleveren. Voor buurtgenoten met ruimte over | Voor gemeenten en partners Veel gemeenten en partners zien de potentie van de bestaande woningvoorraad. Wat vaak ontbreekt, is een praktische route tussen beleidsambitie en uitvoering. Deze aanpak helpt om woonvraag, beschikbare ruimte en haalbaarheid in de praktijk bij elkaar te brengen, zodat kansrijke situaties verder kunnen groeien richting plan en realisatie. Voor gemeenten en partners |
Hoe het werkt
Elke situatie begint anders. Soms meldt een starter zich met een woonvraag. Soms is er een ouder, familielid of buurtgenoot met ruimte over. Soms kennen mensen elkaar al, en soms ontstaat dat contact pas later.
Deze aanpak maakt zichtbaar waar woonvragen en ruimte bij elkaar kunnen komen. Soms binnen het gezin, soms via familie of netwerk, en soms tussen starters en buurtgenoten die ruimte over hebben. Terwijl dat contact ontstaat, wordt ook duidelijk wat wenselijk en haalbaar is. Als een situatie kansrijk blijkt, kan die verder worden uitgewerkt richting plan, vergunning en realisatie.
Niet alleen een idee, maar een uitvoerbare aanpak
Over het beter benutten van bestaande woningen wordt veel gesproken. Maar tussen een goed idee en een gerealiseerde woonplek zit vaak een groot gat.
Deze aanpak helpt om dat gat kleiner te maken. Niet door alleen te adviseren, maar door woonvragen, ruimte en haalbaarheid bij elkaar te brengen en verder te helpen richting een plan dat ook echt uitvoerbaar is.